កិច្ចការស្តីអំពី ការបកប្រែធាតុគីមីឈ្មោះ Silicon

I.     សេចក្តីផ្តើម

     Silicon គឺជាធាតុគីមីដែលមាននៅក្នុងតារាងខួបគីមី ដែល​វាមាននិមិត្តសញ្ញា Si មានលេខ អាតូម ១៤,មានវ៉ាឡង់​៤ , មានម៉ាសអាតូម ២៨.០៨៥៥g/mol​​។​ Si គឺភាគច្រើនជាលោហះ ។ វាមាន ប្រតិកម្មតិចតួចណាស់ បើប្រៀបធៀបនិងអាតូម កាបូន ។

II.  ប្រវត្តិ របស់ Si

       Silicon ត្រូវបានគេរកឃើញលើកទី១ ដោយលោក Antoine Lavoisier នៅក្នុងឆ្នាំ ១៧៨៧ ( as component of the Latin  silex, silicis សំរាប់យកធ្វើថ្មដែកកេះ ) ។ នៅពេលក្រោយមកទៀត នៅឆ្នាំ ១៨០០, លោក Humphry Davy បានយល់ច្រលំថា Si for a compound( សមាសធាតុផ្សំ) ។ នៅក្នុង ឆ្នាំ ១៨១១, Mr. Gay-Lussac and Mr. Thénard ប្រហែលជាបានរៀបចំភាពមិនសុទ្ធរបស់ ធាតុគីមី ឈ្មោះថា amorphous silicon ទៅតាមវិធីដុតកំដៅ តាមរយះ potassium with silicon tetrafluoride. នៅឆ្នាំ ១៨២៤ Mr. Berzelius បានធ្វើឲ្យមានការជឿទុកចិត្តសំរាប់ការស្វែងរកធាតុ Silicon, ដោយ លោកបានរៀបចំ amorphous silicon ដែលធ្វើប្រហាក់ប្រហែលដូចវិធីរបស់លោក Lussac ដែរ។ Mr. Berzelius បានបន្សុទ្ធ ផលិតផល​ដោយការលាងជំរះម្តងហើយ ម្តងទៀង ធ្វើដល់តែអស់ សារធាតុផ្សេងទៀត។

       Silicon មានទំរង់ជា គ្រីស្តាល់, ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ , Mr. Deville មិនបានធ្វើការរៀប ចំទេ នៅ៣១ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ លោកបានបន្សុទ្ធ សារធាតុ Silicon ដោយប្រើ electrolyzing very impure sodium-aluminum chloride ដែលផ្ទុកទៅដោយ ១០ silicon នៅក្នុងនោះ។នៅឆ្នាំ ១៨៥៤​ លោកមាន សមត្ថភាព បន្សុទ្ធ សារធាតុSilicon ខុសបែ្លកពី វិធីផ្សេងទៀត។​ មានអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត មានចំនួនបានរកឃើញវិធីសាស្រ្ត ដើម្បីផលិត សារធាតុSilicon ដែលមានលក្ខណះខុសប្លែកគ្នា។

III.         សមាសធាតុផ្សំ​ របស់ Silicon

     នៅពេលដែលSilicon មានសមាសធាតុពីរជាប់គ្នាគេឲ្យឈ្មោះថា Silicides ។  ​វាត្រូវបានផ្សំជា មួយសារធាតុលោហះមួយចំនួន ដែលវា មានលក្ខណះតាមលំដាប់ចេញពីសមាសធាតុប្រតិករ។ ឧទាហរណ៏ magnesium silicide, Mg₂Si ឆ្លងកាត់តាមចំនុចរលាយយ៉ាងខ្ពស់នៃសមាសធាតុរឹង មានដូចជា molybdenum disilicide, MoSi₂. Silicon carbide, SiC (Carborundum) , វាមានលក្ខណះ រឹង ,អាចរំលាយសារធាតុរឹងបានច្រើន ហើយ វាត្រូវបានគេស្គាល់ វាជាបំណែកតូចៗ។ Silane, SiH₄ ,​ វាឆេះបានដោយសារខ្យល់ ជាមួយភាពដូចគ្នាtetrahedral មានទំរងដូចទៅនឹង មេតាន ,CH₄  ។ លើសពីនេះទៀត Silicon មានចំនងលំដាប់hydride ដែលមានទំរងseries homologous នៃ សមាសធាតុ, Si_nH_2n+2  ដោយ n= 2-8( analogous to the alkanes). សមាសធាតុទំាងអស់នេះ មានប្រតិកម្មhydrolyzed បានយ៉ាងស្រួល​ ហើយ មានកំដៅអត់មានលំនឹង ជាពិសេសទៅទៀត វាមានចំនួនយ៉ាងច្រើន។​

     Tetrahalides, SiX₄ ត្រូវបានគេឲ្យទំរងជាអាឡូសែន។ Silicon terachloride, for example, មានប្រតិកម្មយ៉ាងលឿនជាមួយទឹក វាមិនដូច កាបូន analogue, carbon tetrachloride.

 Silicon dihalid  គឺត្រូវបានគេដាក់ទំរង ដោយ ប្រតិកម្មមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ នៃ tetrahalides and silicon; ជាមួយទំរង analogous to a carbene ពួកវាជាសមាសធាតុប្រតិករ។​ Silicon difuoride ជាឧស្ម័នកករនៅក្នុងទឹក មានទំរងជា polymeric compound, (SiF₂)_n . Silicon dioxide គឺសារធាតុរឹង ត្រូវការធាតុរំលាយខ្ពស់ ជាមួយ​ភាពខុសគ្នាទំរង Crystal ; ភាពច្រើនវាមានភាពស្និទ្ធស្នាលដែលវា គឺជាmineral quartz(សារធាតុរ៉ែ ប្រភេទថ្ម) ។ នៅក្នុងថ្មមានប្រភេទSilicon atom គឺនៅជុំវិញ ដោយ មាន 4 អាតូមអុកស៊ីសែនដែលអាចជាស្ពានឆ្លងទៅអាតូម Silicon ផ្សេងទៀត ផ្តល់ឲ្យមានទំរង a three dimensional lattice. Silica គឺវារលាយក្នុងទឹក នៅក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ មានទំរងជា monosilicic acid, (Si(OH)­₄) ហើយនេះជាលក្ខណះ ដែលគេប្រើនៅក្នុងរោងចក្រផលិតថ្មCrystals ដែលគេប្រើអគ្គិសនី។

IV.    លក្ខណះរូប